คำศัพท์คณิตศาสตร์ที่น่าสนใจ
หมวด : ก | ข | ค | จ | ช | ซ | ฐ | ด | ต | ท | น | ป | ผ | พ | ฟ | ภ | ม | ย | ร | ล | ว | ศ | ส | ห | อ | ฮ |

หมวด : ก
กรวย
(cone)
รูปทรงใด ๆ ที่มีฐานเป็นรูปวงกลมหรือวงรี และผิวประกอบด้วยส่วนของเส้นครงซึ่งโยงระหว่างจุดบนเส้นรอบวงของวงกลม หรือวงรีกับจุดคงที่จุดหนึ่งซึ่งไม่อยู่ในระนาบเดียวกับฐาน
กราฟของความสัมพันธ์
(graph of a relation)
เซตของจุดในระนาบซึ่งแต่ละจุดแทนคู่อันดับในความสัมพันธ์นั้น เช่น กราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างอัตราเร็วของวัตถุซึ่งปล่อยให้ตกลงมาในอากาศ (เมื่อไม่คำนึงถึงความต้านทานของอากาศ) กับเวลาอาจเขียนได้ดังนี้
กราฟกึ่งลอการิทึม
(semi - logarithm graph)
กราฟที่มีมาตราส่วนบนแกนนอนเป็นมาตราส่วนเลขคณิต และบนแกนตั้งเป็นมาตราส่วนลอการิทึม
กราฟเชิงซ้อน
(multiple line graph)
กราฟแสดงการเปรียบเทียบลักษณะข้อมูลที่สนใจศึกษาตั้งแต่ 2 ลักษณะขึ้นไป
กราฟเชิงประกอบ
(composite line graph)
กราฟที่ใช้แสดงรายละเอียดหรือส่วนย่อยของข้อมูลที่นำเสนอในช่วงระยะเวลาต่าง ๆ กัน
กราฟดุล
(balance graph)
กราฟที่แสดงให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างลักษณะของข้อมูลสองลักษณะที่มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกัน เช่น รายรับ รายจ่าย
กราฟเส้นเชิงเดียว
(simple line graph)
กราฟที่แสดงการเปรียบเทียบลักษณะของข้อมูลที่สนใจศึกษาเพียงลักษณะเดียว
กรูป
(group)
เซต G และ โอเปอเรชันอย่างหนึ่ง พร้อมทั้งคุณสมบัติต่อไปนี้ ให้ * เป็นโอเปอเรชัน
1. คุณสมบัติปิด
2. คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มได้
3. เอกลักษณ์มี ซึ่งทำให้ สำหรับ
4. อินเวอร์ส สำหรับสมาชิก แต่ละตัวจะมี ซึ่ง
การกระจายสัมพัทธ์
(relative variation)
การวัดการกระจายของข้อมูลแต่ละชุด เพื่อนำไปใช้ในการเปรียบเทียบการกระจายกับข้อมูลชุดอื่น ๆ การกระจายสัมพัทธ์มี 4 ชนิดคือ
1. สัมประสิทธิ์ของพิสัย
2. สัมประสิทธิ์ของส่วนเบี่ยงเบนควอร์ไทล์
3. สัมประสิทธิ์ของส่วนเบี่ยงเบนเฉลี่ย
4. สัมประสิทธิ์ของการแปรผัน
การแจกแจงความถี่
(frequency distribution)
รูปแบบการกระจายของความถี่ของค่าจากการสังเกตทั้งหมด
การแจงนับอย่างครบถ้วน
(complete enumeration)
การเก็บรวบรวมข้อมูลของทุกหน่วยของประชากรที่สนใจศึกษา (ดู สำมะโน ประกอบ)
การทดลองสุ่ม
(random experiment)
การทดลองที่ทราบผลลัพธ์ว่าจะเป็นอะไรได้ บ้าง แต่ไม่สามารถจะพยากรณ์ผลที่จะเกิดขึ้นในแต่ละครั้งว่า จะเป็นอะไรในบรรดาผลลัพธ์ที่อาจเป็นได้เหล่านั้น
การแปรผกผัน
(inverse variation)
เมื่อ x และ y แทนปริมาณใด ๆ y แปรผกผันกับ x เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ หมายถึง เมื่อ k เป็นค่าคงตัวและ k # 0
การแปรผันเกี่ยวเนื่อง
(joint variation)
เมื่อ x, y และ z แทนปริมาณใด ๆ x แปรผันเกี่ยวเนื่องกับ y และ z แทนด้วยสัญลักษณ์ หมายถึง เมื่อ k เป็นค่าคงตัวและ k # 0
การแปรผันโดยตรง
(direct variation)
เมื่อ x และ y แทนปริมาณใด ๆ y แปรผันโดยตรงเป็น x เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ หมายถึง เมื่อ k เป็นค่าคงตัวและ k # 0
การสุ่มตัวอย่าง
(random sampling)
การเลือกตัวอย่างสมาชิกของประชากรโดยที่ทุกสมาชิกในกลุ่มมีโอกาสได้รับเลือกเท่า ๆ กัน โดยไม่เจาะจง
กำลังสอง
(square)
กำลังสองของจำนวนจริง x ใด ๆ หมายถึง เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ โดยมี 2 เป็นเลขชี้กำลัง
กำลังสองสมบูรณ์
(perfect square)
กำลังสองของจำนวนหรือของพหุนาม เช่น
            4 เป็นกำลังสองสมบูรณ์ของ 2 และมีค่าเท่ากับ 22
            a2 + 2ab + b2 เป็นกำลังสองสมบูรณ์ของ a + b และมีค่าเท่ากับ (a + b)2
กึ่งช่วงควอร์ไทล์
(semi - interquartile range)
ดู ส่วนเบี่ยงเบนควอร์ไทล์
แกนจริง, แกนจำนวนจริง
(real axis ,real number axis)
แกนนอนของระนาบเชิงซ้อน
แกนจินตภาพ
(imaginary axis)
แกนตั้งของระนาบเชิงซ้อน
แกนวาย
(Y - axix)
ดูในเรื่อง ระบบแกนมุมฉาก
แกนสมมาตร
(axis of symmetry)
เส้นตรง L จะเป็นแกนสมมาตรของจุด P และจุด Q เมื่อลากส่วนของเส้นตรง PQ แล้ว L จะแบ่งครึ่งและตั้งได้ฉากกับส่วนของเส้นตรง PQ และในกรณีนี้กล่าวได้ว่าจุด P สมมาตรกับจุด Q
L จะเป็นแกนสมมาตรของส้นโค้ง C หรือรูป A ใด ๆ เมื่อทุก ๆ จุดบนเส้นโค้งหรือบนรูปนั้นสมมาตรกันดูภาพประกอบ
รูปที่ 1. เส้นตรง L เป็นแกนสมมาตรของจุด P และ Q
รูปที่ 2. เส้นตรง L เป็นแกนสมมาตรของเส้นโค้ง C
รูปที่ 3. เส้นตรง L และ L' เป็นแกนสมมาตรของรูป A
แกนเอกซ์
(X - axis)
ดูในเรื่อง ระบบแกนมุมฉาก

หมวด : ก | ข | ค | จ | ช | ซ | ฐ | ด | ต | ท | น | ป | ผ | พ | ฟ | ภ | ม | ย | ร | ล | ว | ศ | ส | ห | อ | ฮ |

 

ที่มา : พจนานุกรมศัพท์ วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ สสวท. อังกฤษ-ไทย
ปรับปรุง : เนื้อหาและการเชื่อมโยงเพื่อให้ง่ายต่อการใช้งานโดยผู้ช่วยครู

สสวท  เรียนคณิตศาสตร์ ผ่าน e-learning